DAC8 en crypto: wat verandert er voor ondernemers?

Wat is DAC8?

DAC8 staat voor Directive on Administrative Cooperation. Het is een Europese richtlijn die de samenwerking tussen belastingdiensten versterkt. De richtlijn breidt bestaande regels uit naar crypto‑activa. Vanaf 1 januari 2026 moeten zogenoemde reporting crypto-asset service providers (RCASPs) – dat zijn aanbieders van cryptodiensten in de EU én bepaalde niet-EU-aanbieders met EU-klanten – klantgegevens, saldi en transactiegegevens verzamelen en jaarlijks rapporteren aan de belastingdienst. De eerste rapportage over het jaar 2026 moet uiterlijk 31 januari 2027 worden ingediend bij de belastingdienst.

Belangrijk: DAC8 richt zich op dienstverleners, niet op particuliere bezitters of ondernemers. De richtlijn verandert dus niets aan je bestaande aangifteplicht; crypto hoort nu al thuis in box 3 als onderdeel van je vermogen. Wat DAC8 vooral doet, is ervoor zorgen dat de Belastingdienst automatisch inzicht krijgt in jouw cryptovermogen en transacties.

Wat verandert er voor jou als ondernemer?

Tot nu toe was het voor de Belastingdienst lastig te controleren hoeveel crypto je bezat. Vanaf 2026 wordt dat anders. Aanbieders van cryptodiensten moeten jouw saldo en transacties doorgeven aan de Belastingdienst. Volgens fiscalisten kan de Belastingdienst deze gegevens gaan gebruiken voor controle en dienstverlening. Of crypto daadwerkelijk in de vooraf ingevulde aangifte (VIA) verschijnt, hangt af van de verdere beleidskeuzes en IT-implementatie, dit is op dit moment nog niet definitief. Je blijft zelf verantwoordelijk voor het controleren en aanvullen van deze gegevens zoals dit ook voor de andere posten op de aangifte het geval is.

Wat betekent de DAC8 regelgeving concreet voor jouw cryptovermogen?

• Minder anonimiteit – De kans om crypto te verzwijgen wordt veel kleiner. De Belastingdienst kan op grond van de wettelijke navorderingstermijnen correcties opleggen tot vijf jaar terug (binnenlandse situaties) of zelfs twaalf jaar terug bij buitenlands vermogen. Ondernemers hebben daarnaast een wettelijke bewaarplicht van zeven jaar (soms tien jaar). Met DAC8 komen er meer gegevens beschikbaar.
• Grotere pakkans bij foutieve aangifte – Niet‑opgegeven crypto wordt gezien als verhuld vermogen. Bij het niet opgeven van crypto als vermogen kunnen forse vergrijpboetes volgen. Beleidsmatig wordt bijvoorbeeld 150% bij opzet en 75% bij grove schuld genoemd; in de praktijk zijn hogere percentages in uitzonderlijke gevallen mogelijk. Dat geldt voor zowel particuliere als zakelijke aangiften.
• Geen nieuwe belasting, wél beter toezicht – DAC8 introduceert geen nieuwe heffing. Je betaalt nog steeds volgens de regels van box 1, box 2 of box 3. Maar doordat de Belastingdienst betere data krijgt, is het belangrijk om je crypto correct te classificeren en aan te geven.

Relatie DAC8 met de belastingboxen

DAC8 verandert niets aan de manier waarop crypto wordt belast, maar het verhoogt wel de kans dat een verkeerde boxindeling aan het licht komt. Wil je weten of jouw cryptowinst in box 1, box 2 of box 3 valt? Lees dan onze uitgebreide gids ‘Crypto winsten: box 1, box 2 of box 3?’ waarin we de regels en voordelen per box op een rij zetten.

Door DAC8 zal de Belastingdienst beschikken over meer informatie om te bepalen of je handel ‘meer dan normaal vermogensbeheer’ is. Als jouw activiteiten professioneel van aard zijn, kan de belastinginspecteur je transactiepatroon analyseren en eventueel onder box 1 laten vallen. Handel je via een B.V., dan kan de opgegeven cryptowaarde worden vergeleken met de balans van je onderneming. Een juiste administratie helpt om discussie te voorkomen geeft de KvK aan. Een juiste administratie helpt om discussie te voorkomen.

Tips om voorbereid te zijn met jouw cryptovermogen

1. Registreer al je transacties – Bewaar downloads van je wallets en exchanges. Noteer de waarde van je crypto op de peildatum 1 januari en houd ook je transacties gedurende het jaar bij.
2. Controleer de vooraf ingevulde aangifte – Vanaf 2026 kan crypto automatisch worden ingevuld. Controleer de bedragen en pas ze aan indien nodig; de uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij jou.
3. Kies de juiste box – Zorg dat je duidelijk kunt aantonen of je crypto in box 3 valt of dat je handelt als ondernemer (box 1) of via een B.V. (box 2). Een goede administratie is essentieel, vooral wanneer de Belastingdienst op basis van DAC8‑gegevens vragen stelt.
4. Bereid je voor op het nieuwe box 3‑stelsel – Vanaf 1 januari 2028 wordt de belasting in box 3 naar verwachting gebaseerd op het werkelijke rendement (wetsvoorstel ingediend in mei 2025). DAC8‑gegevens kunnen helpen bij deze berekening. Tot die tijd kun je gebruikmaken van de tegenbewijsregeling als je werkelijke rendement lager is dan het forfait.
5. Laat je adviseren – De internationale regelgeving verandert snel. Een fiscaal adviseur kan je helpen de juiste keuzes te maken en boetes te voorkomen. Advies nodig? Schakel SFAA in! 

Conclusie DAC8 en crypto

De DAC8‑richtlijn zorgt voor meer transparantie in de cryptowereld. Vanaf 2026 moeten dienstverleners jouw cryptotransacties melden, waardoor de Belastingdienst gemakkelijker kan controleren of je aangifte klopt. Hoewel DAC8 geen nieuwe belasting introduceert, benadrukt het het belang van een juiste administratie en boxindeling. Wil je precies weten hoe jouw cryptobezit fiscaal moet worden behandeld? Lees onze blogs over vermogensbelasting in Box 3 of neem contact op met SFAA voor persoonlijk advies.