Wat is een fiscale eenheid? Een fiscale eenheid is een fiscale regeling waarbij meerdere ondernemingen, meestal bv’s, voor de belastingheffing als één belastingplichtige worden behandeld. Juridisch blijven de ondernemingen gescheiden, maar fiscaal worden ze samengevoegd en doe je één gezamenlijke aangifte voor de betreffende belastingsoort. Dit levert administratieve voordelen op en biedt mogelijkheden voor belastingoptimalisatie.
Voorbeeld fiscale eenheid Stel, je hebt een holding-bv met daaronder twee werkmaatschappijen. Door een fiscale eenheid te vormen, worden deze drie bv’s voor de belastingheffing als één entiteit gezien. Je hoeft dan maar één aangifte vennootschapsbelasting of btw te doen en kunt winsten en verliezen onderling verrekenen.
Welke soorten fiscale eenheid zijn er? Er zijn twee hoofdvormen van fiscale eenheid, hieronder lees je de verschillende soorten fiscale eenheid en de verschillen tussen beide:
1. Fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting (VPB) Deze vorm is bedoeld voor moeder- en dochtermaatschappijen (meestal bv’s of nv’s) die voldoen aan strikte eigendoms- en zeggenschapsvoorwaarden. De resultaten van de dochtermaatschappijen worden toegerekend aan de moedermaatschappij, die vervolgens als enige aangifteplichtig is voor de vennootschapsbelasting. (Belastingdienst )
2. Fiscale eenheid voor de btw (omzetbelasting) Hierbij worden meerdere ondernemers voor de btw als één ondernemer gezien. Dit kan met verschillende rechtsvormen, zolang er sprake is van voldoende financiële, organisatorische en economische verwevenheid en minimaal één bv, cv, stichting of vereniging deelneemt. (Belastingdienst )
Let op:
De fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting en die voor de btw zijn volledig losstaande regelingen. Je kunt dus voor de ene belastingsoort wel een fiscale eenheid vormen, en voor de andere niet. Je kennis omtrent de vennootschapsbelasting opfrissen? Lees onze blog over de vennootschapsbelasting!
Waarom is de fiscale eenheid belangrijk voor ondernemers? Voordelen fiscale eenheid Voor ondernemers met meerdere bv’s of een holdingstructuur biedt de fiscale eenheid aanzienlijke voordelen:
Belastingoptimalisatie: Winsten en verliezen tussen bv’s kunnen worden verrekend, wat leidt tot een lagere belastingdruk.Administratief gemak: Je doet slechts één aangifte voor alle bv’s samen, in plaats van afzonderlijke aangiftes per entiteit.Flexibiliteit bij herstructureringen: Interne transacties en reorganisaties kunnen eenvoudiger en zonder directe fiscale gevolgen plaatsvinden.Geen btw over interne leveringen: Binnen een fiscale eenheid voor de btw wordt geen btw berekend over leveringen tussen de deelnemende ondernemingen.Het grootste voordeel van de fiscale eenheid is de directe verrekening van winsten en verliezen tussen de verschillende bv’s onderling. Dit zorgt ervoor dat je als groep minder vennootschapsbelasting betaalt dan wanneer je de resultaten per bv zou moeten afrekenen. Daarnaast hoef je nog maar één aangifte te doen voor de hele groep, wat de administratieve lasten aanzienlijk vermindert en de kans op fouten verkleint. Zie het rekenvoorbeeld voor een duidelijk overzicht van het mogelijke fiscale voordeel.
Binnen de fiscale eenheid voor de btw hoef je geen btw te berekenen over interne leveringen, wat de cashflow verbetert en de administratie vereenvoudigt. Ook kun je binnen een fiscale eenheid makkelijker herstructureren of activa overdragen, zonder direct fiscale gevolgen zoals het realiseren van winst (winstneming).
Een bijkomend voordeel is dat investeringsaftrek, zoals de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, soms beter benut kan worden binnen de fiscale eenheid, omdat er geen sprake is van verhuur aan derden wanneer bv’s binnen de groep bedrijfsmiddelen aan elkaar ter beschikking stellen.
De fiscale eenheid biedt voordelen zoals verliesverrekening, administratieve vereenvoudiging en btw-voordelen bij interne transacties. Toch moet je goed afwegen of de fiscale voordelen opwegen tegen mogelijke risico’s. Lees hieronder de mogelijke nadelen en aandachtspunten omtrent fiscale eenheid.
Nadelen en aandachtspunten Hoewel de fiscale eenheid veel voordelen biedt, zijn er ook aandachtspunten. Zo zijn alle vennootschappen binnen de fiscale eenheid hoofdelijk aansprakelijk voor de totale belastingschuld van de eenheid. Dit betekent dat als één van de bv’s niet kan betalen, de Belastingdienst zich tot de andere bv’s kan wenden voor het volledige bedrag.
Een ander nadeel is dat het lage tarief van de vennootschapsbelasting slechts eenmaal geldt voor de hele fiscale eenheid. Dit kan bij grotere winsten leiden tot een hoger belastingbedrag dan wanneer elke bv afzonderlijk van het lage tarief zou kunnen profiteren. Lees het rekenvoorbeeld van het tariefnadeel om te zien hoe dit nadelig uit kan pakken voor een fiscale eenheid. Ook kan de investeringsaftrek lager uitvallen, omdat investeringen van alle bv’s bij elkaar worden opgeteld en de aftrek daardoor sneller afbouwt.
Bij het verbreken van de fiscale eenheid kunnen fiscale claims alsnog worden geheven, bijvoorbeeld als je binnen zes jaar na een interne overdracht de fiscale eenheid beëindigt. Tot slot kun je verliezen niet meer individueel per bv verrekenen, maar alleen op groepsniveau.
De fiscale eenheid brengt risico’s zoals hoofdelijke aansprakelijkheid, een mogelijk hoger belastingtarief en beperkingen bij investeringsaftrek. Verbreking van de eenheid kan bovendien onverwachte fiscale gevolgen hebben. Ook moet je aan bepaalde voorwaarden voldoen alvorens je een fiscale eenheid mag opzetten, lees deze voorwaarden hieronder.
Voorwaarden voor het vormen van een fiscale eenheid Niet elke groep van bedrijven kan zomaar een fiscale eenheid vormen. Voor de vennootschapsbelasting moet de moedermaatschappij minstens 95% van de aandelen, stemrechten en winstrechten in de dochtermaatschappijen bezitten. Alle vennootschappen moeten in Nederland zijn gevestigd, hetzelfde boekjaar hanteren en dezelfde winstbepalingen toepassen. Daarnaast moet je schriftelijk een verzoek indienen bij de Belastingdienst.
Voor de btw gelden andere eisen. Hier moeten de bedrijven financieel, organisatorisch en economisch met elkaar verweven zijn. Dat betekent onder meer dat er sprake moet zijn van gezamenlijke leiding, gezamenlijke economische activiteit en dat de bedrijven in Nederland zijn gevestigd. Ook voor de btw moet je een verzoek indienen bij de Belastingdienst om als fiscale eenheid te worden aangemerkt.
Holdingstructuur als begin van fiscale eenheid Een holdingstructuur is in de praktijk vaak de basis van een fiscale eenheid. Hierbij fungeert de holding-bv als moedermaatschappij en bezit deze ten minste 95% van de aandelen in één of meerdere werkmaatschappijen. Door deze opzet kun je niet alleen voldoen aan de voorwaarden voor een fiscale eenheid, maar profiteer je ook van extra voordelen zoals risicospreiding en fiscale flexibiliteit. Winsten kunnen bijvoorbeeld belastingvrij worden doorgeschoven naar de holding, waar ze veilig zijn voor eventuele risico’s in de werkmaatschappij. Ook maakt een holdingstructuur het mogelijk om eenvoudig nieuwe werkmaatschappijen toe te voegen of bedrijfsonderdelen te verkopen zonder dat dit direct gevolgen heeft voor het opgebouwde vermogen in de holding.
Wil je meer weten over hoe een holdingstructuur werkt, wat de voordelen zijn en hoe je deze slim inzet binnen een fiscale eenheid? Lees dan het uitgebreide blog van SFAA over holdings, waarin onder andere wordt uitgelegd hoe je winsten veiligstelt, risico’s afschermt en flexibel kunt groeien met je onderneming.
Voorbeeld fiscale eenheid voor de btw Een fiscale eenheid voor de btw biedt ondernemers die met meerdere bv’s of andere rechtspersonen werken aanzienlijke voordelen. Zodra je voldoet aan de voorwaarden van financiële, organisatorische en economische verwevenheid, kun je als groep worden aangemerkt als één btw-ondernemer. Dit betekent dat je voor de hele groep slechts één gezamenlijke btw-aangifte hoeft te doen, wat de administratieve lasten aanzienlijk vermindert. Een groot voordeel is dat onderlinge leveringen en diensten tussen de deelnemende vennootschappen zijn vrijgesteld van btw. Hierdoor hoef je geen btw te berekenen of af te dragen over interne facturen, wat de cashflow verbetert en voorkomt dat je btw moet voorfinancieren die je later weer terugvraagt.
Een praktijkvoorbeeld: stel, je hebt een advies-bv en een vastgoed-bv binnen dezelfde fiscale eenheid voor de btw. De vastgoed-bv levert een btw-vrijgesteld product, waardoor normaal gesproken de btw op kosten niet volledig aftrekbaar zou zijn. Door de adviesdiensten intern zonder btw te factureren, optimaliseer je de aftrek van voorbelasting en voorkom je onnodige btw-druk. Let wel op: alle onderdelen van de fiscale eenheid zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de btw-schulden van de groep. Bij verbreking van de fiscale eenheid is het belangrijk dit tijdig te melden bij de Belastingdienst, zodat de aansprakelijkheid voor toekomstige btw-schulden stopt.
Fiscale eenheid voor de VPB: het rekenvoorbeeld volledig uitgelegd Om het effect van een fiscale eenheid op de vennootschapsbelasting helder te maken, werken we het rekenvoorbeeld uit met de actuele tarieven van 2025. Zo zie je precies hoe de totale winst na belasting tot stand komt, welke percentages worden toegepast, en waar het tariefnadeel vandaan komt. Dit sluit aan bij de uitleg en voorbeelden die je ook terugvindt in eerdere blogs van SFAA en andere fiscale experts.
Uitgangspunten van het voorbeeld
Stel, je hebt een holdingstructuur met drie vennootschappen:
Werkmaatschappij A maakt een winst van € 200.000 Werkmaatschappij B draait een verlies van € 100.000 De holding behaalt een winst van € 10.000 We vergelijken de situatie mét en zonder fiscale eenheid.
Situatie 1: Zonder fiscale eenheid Elke bv is zelfstandig belastingplichtig. De vennootschapsbelasting in 2025 bedraagt 19% over de eerste € 200.000 en 25,8% over het meerdere.
Werkmaatschappij A:
Winst voor belasting: € 200.000 Vennootschapsbelasting: 19% van € 200.000 = € 38.000 Winst na belasting: € 200.000 – € 38.000 = € 162.000 Werkmaatschappij B:
Verlies: € 100.000 Vennootschapsbelasting: € 0 (verlies, dus geen belasting) Winst na belasting: – € 100.000 Holding:
Winst voor belasting: € 10.000 Vennootschapsbelasting: 19% van € 10.000 = € 1.900 Winst na belasting: € 10.000 – € 1.900 = € 8.100 Totaalresultaat zonder fiscale eenheid:
Totale winst na belasting: € 162.000 (A) + € 8.100 (Holding) – € 100.000 (B) = € 70.100 Hierbij kan het verlies van werkmaatschappij B alleen worden verrekend met toekomstige winsten van diezelfde bv, niet met de winst van A of de holding.
Situatie 2: Met fiscale eenheid De resultaten van alle vennootschappen worden gesaldeerd. Het gezamenlijke resultaat bedraagt:
Totaalwinst: € 200.000 (A) – € 100.000 (B) + € 10.000 (Holding) = € 110.000 Over dit bedrag wordt vennootschapsbelasting geheven volgens het schijventarief van 2025:
Tot en met € 200.000: 19% Boven € 200.000: 25,8% Omdat het totaal onder de € 200.000 blijft, wordt het hele bedrag belast tegen 19%:
Vennootschapsbelasting: 19% van € 110.000 = € 20.900 Winst na belasting: € 110.000 – € 20.900 = € 89.100 Totaalresultaat met fiscale eenheid:
Totale winst na belasting: € 89.100 Door de fiscale eenheid ontstaat een voordeel van € 19.000. Dit komt doordat het verlies van werkmaatschappij B direct kan worden verrekend met de winst van A en de holding. Zonder fiscale eenheid moet het verlies worden doorgeschoven naar toekomstige jaren, wat minder gunstig is voor de liquiditeit en belastingdruk.
Tariefnadeel bij hogere winsten fiscale eenheid Bij grotere groepen met hogere gezamenlijke winsten ontstaat het zogenaamde tariefnadeel van de fiscale eenheid. Het lage tarief van 19% geldt namelijk slechts één keer over de eerste € 200.000 van de totale winst van de eenheid, terwijl je zonder fiscale eenheid per bv het lage tarief kunt toepassen.
Voorbeeld met hogere winsten:
Samenvatting
Het fiscale voordeel van een fiscale eenheid zit vooral in de directe verliesverrekening, zoals in het eerste voorbeeld. Zodra de totale winst van de groep oploopt, kan het tariefnadeel gaan overheersen. Het is dus essentieel om vooraf goed te rekenen en te beoordelen of een fiscale eenheid in jouw situatie gunstig is. In de blogs van SFAA wordt hier regelmatig op gewezen: het loont om regelmatig te evalueren of je structuur nog optimaal is, zeker nu de tarieven en grenzen jaarlijks wijzigen.
Stappenplan: fiscale eenheid aanvragen, uitbreiden of verbreken Het aanvragen van een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting begint met het indienen van een schriftelijk verzoek bij de Belastingdienst. Hiervoor gebruik je de officiële formulieren, waarbij je voor elke dochtermaatschappij een apart deel invult. De Belastingdienst beoordeelt het verzoek en beslist doorgaans binnen acht weken. Houd er rekening mee dat het verzoek een maximale terugwerkende kracht van drie maanden kent: wil je per 1 januari een fiscale eenheid laten ingaan, dan moet je het verzoek uiterlijk eind maart indienen. Wil je een fiscale eenheid uitbreiden met een nieuwe dochter, dan geldt dezelfde procedure en terugwerkende kracht.
Bij het verbreken van een fiscale eenheid moet je eveneens een schriftelijk verzoek indienen, ondertekend door zowel de moeder- als de dochtermaatschappij(en). De beëindiging gaat in op de datum van het verzoek of een later gekozen datum, maar nooit met terugwerkende kracht. Vanaf dat moment zijn alle vennootschappen weer zelfstandig belastingplichtig en moeten zij afzonderlijk aangifte doen. Vergeet niet om bij verbreking van een fiscale eenheid voor de btw tijdig melding te maken bij de Belastingdienst, zodat de hoofdelijke aansprakelijkheid voor toekomstige btw-schulden stopt. Door deze stappen zorgvuldig te volgen, voorkom je fiscale en administratieve verrassingen en zorg je voor een soepele overgang.
Het aanvragen, uitbreiden of verbreken van een fiscale eenheid vereist een formeel schriftelijk verzoek bij de Belastingdienst. Timing en correcte indiening zijn cruciaal om problemen en fiscale claims te voorkomen.
Fiscale eenheid en internationale structuren Het is mogelijk om een fiscale eenheid te vormen met Nederlandse vennootschappen die onderdeel zijn van een internationale groep, mits aan specifieke voorwaarden wordt voldaan. Zo kan een Nederlandse moedermaatschappij met een Nederlandse kleindochter, via een tussenhoudster in een andere EU-lidstaat, onder voorwaarden toch een fiscale eenheid vormen. Hier gelden echter aanvullende eisen en het is belangrijk om dit goed te laten toetsen.
Invloed van de fiscale eenheid op investeringsaftrek en andere faciliteiten Binnen een fiscale eenheid worden investeringen van alle deelnemende vennootschappen bij elkaar opgeteld tot één totaal voor de berekening van de investeringsaftrek, zoals de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA), energie-investeringsaftrek (EIA) en milieu-investeringsaftrek (MIA). Dit kan nadelig uitpakken, omdat het maximale bedrag aan investeringsaftrek sneller wordt bereikt en de aftrek sneller wordt afgebouwd dan wanneer iedere bv afzonderlijk zou worden beoordeeld. Stel: drie bv’s investeren elk €60.000. Zonder fiscale eenheid heeft elke bv recht op de maximale KIA. Met een fiscale eenheid worden de investeringen opgeteld tot €180.000, waardoor het percentage en het totaalbedrag aan aftrek lager uitvallen.
Hetzelfde geldt voor de EIA en MIA: de totale investeringen binnen de fiscale eenheid bepalen de hoogte van de aftrek. Dit betekent dat je als groep minder profiteert van deze fiscale faciliteiten dan wanneer de investeringen per bv zouden worden beoordeeld. Het is daarom belangrijk om vooraf te berekenen of het vormen of behouden van een fiscale eenheid op het gebied van investeringsaftrek wel optimaal is voor jouw situatie.
Conclusie fiscale eenheid van je ondernemingen De fiscale eenheid is een veelzijdig en krachtig instrument voor ondernemers met meerdere bv’s of een holdingstructuur. Zoals uit deze blog blijkt, biedt het vormen van een fiscale eenheid aanzienlijke voordelen: je kunt winsten en verliezen direct met elkaar verrekenen, profiteert van administratief gemak en hebt meer flexibiliteit bij herstructureringen. Ook op het gebied van btw levert de fiscale eenheid voordelen op, doordat interne leveringen buiten de heffing blijven en de administratie eenvoudiger wordt.
Toch is het belangrijk om niet alleen naar de voordelen te kijken. De fiscale eenheid brengt ook risico’s en aandachtspunten met zich mee, zoals hoofdelijke aansprakelijkheid voor belastingschulden, het risico op tariefnadeel bij hogere gezamenlijke winsten en een mogelijk lagere investeringsaftrek. Daarnaast vraagt het aanvragen, uitbreiden of verbreken van een fiscale eenheid om zorgvuldigheid en goede voorbereiding, zeker omdat fiscale claims alsnog kunnen ontstaan bij wijzigingen in de structuur.
Het is daarom essentieel om vooraf goed te rekenen en de impact van een fiscale eenheid op jouw onderneming te analyseren. Regelmatige evaluatie van je structuur, zeker bij groei of herstructurering, voorkomt onaangename verrassingen en zorgt dat je optimaal kunt profiteert van de mogelijkheden. Overweeg je een fiscale eenheid, of wil je weten of jouw huidige structuur nog optimaal is? Laat je dan goed adviseren en blijf op de hoogte van de laatste fiscale ontwikkelingen. Zo benut je als ondernemer de voordelen van de fiscale eenheid, zonder de risico’s uit het oog te verliezen. Hulp van SFAA nodig bij de advisering over of het opzetten van een fiscale eenheid? Neem vrijblijvend contact met ons op!
